"Wethouder Broekhuis kijkt alleen naar het cultuurhistorisch perspectief. Dat is helemaal terecht, dat is haar taak. Maar waarom worden adviezen van externe onafhankelijke adviseurs dan niet overgenomen? Iedereen heeft het in deze adviezen over die cultuurhistorische waarde!"

Jolande Baudet-Kors - Partij voor de Dieren Utrechtse Heuvelrug

Door Jolande Baudet-Kors

DOORN 8 januari 2020 - Gisteravond heb ik voor de derde keer ingesproken bij de Open Microfoon van de Gemeenteraad Utrechtse Heuvelrug. Ook nu helaas weer over het levende Rijksmonument Broekhuizerlaan. Een prachtige oude laan als Rijksmonument. Helaas bedreigd om vernietigd te worden.

Wethouder Broekhuis geeft aan dat zij alleen naar het cultuurhistorisch perspectief kijkt en beoordeelt op basis van wat de eigenaren aan stukken hebben aangeboden in het WABO-dossier. En ja, dat is helemaal terecht dat ze dat doet. Dat is haar taak.

En juist daarom begrijp ik niet waarom dan de adviezen van externe onafhankelijke adviseurs niet worden overgenomen. Iedereen heeft het in de adviezen over die cultuurhistorische waarde!

Vanuit een cultuurhistorisch perspectief kijk je volgens mij naar het monument waar de eigenaar iets mee wil. In welke mate wordt het monument door de ingreep aangetast, in ere hersteld, gesloopt, verbouwd etc. en in elke mate blijft daarmee de cultuurhistorische waarde gelijk of zelf verbeterd.

Stel je bent eigenaar van een Rijksmonumentaal gebouw, dan spelen vragen als wordt de buitenkant van het gebouw weer aangepast naar oude ontwerpen, in welke mate schaadt het nieuwe ontwerp het oude gebouw, welke details behoud je of moet je herstellen, en wordt er gekeken welke materialen je moet gebruik, etc. Vaak een hoop extra kosten voor jou als eigenaar.

Stel nu dat je eigenaar bent van een levend Rijksmonument, een 200 jaar oude bomenlaan. Dan wordt er gekeken naar wat was het oude ontwerp van de laan, wat is de status van de verschillende bomen, kun je die behouden of herstellen, in welke mate schaadt of verbetert het herstelplan en is dat het waard, welke type boom gebruik je etc.

Externe adviseurs zoals Mooisticht en de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed adviseren de wethouder allebei negatief op basis van het ontvangen WABO-dossier. Het plan is te rigoureus, geeft onvoldoende onderbouwing voor de gekozen aanpak, met goed onderhoud kan het monument langer in ere blijven bestaan. Het RCE doet een dringende oproep om second opinion op te halen, een actuele boombeoordeling door boomdeskundigen.

De wethouder heeft daar (hopelijk vooralsnog) geen gehoor aangegeven maar de Bomenstichting wel. De stichting heeft op eigen initiatief op basis van crowdfunding juist in deze second opinion voorzien. Een beoordeling per boom per oktober 2020. En ja, er zijn bomen die slecht zijn, dus het monument moet aangepast worden. Dat is voor behoud van het monument vanuit cultuurhistorisch perspectief zeer wenselijk.

Ik hoop toch zo dat de wethouder het advies van Mooisticht en RCE overneemt, en een second opinion dat al uitgevoerd is, gebruikt om tot een ander ontwerpbesluit te komen.

Een alternatief plan ligt er, waarmee het monument vanuit cultuurhistorisch perspectief én vanuit ecologische waarde kan worden verbeterd, behouden en nog een lange toekomst heeft.